‘Samen Toekomst Maken’

Dinsdag 16 April hebben ruim 600 professionals die werken in de jeugdzorg en jeugdgezondheidszorg tijdens het event Samen Toekomst Maken kennis gemaakt met digitale innovaties in het jeugddomein. Het is voor het eerst dat op zo’n grote schaal zorgprofessionals uit het gehele jeugddomein en deze thematiek worden samengebracht. Tijdens het event, dat plaatsvond in De Fabrique in Utrecht, is er van elkaar geleerd en hebben bezoekers aan den lijve ondervonden wat je met digitalisering kunnen bereiken. Hoe kunnen data, technologie en verandering van denk- en zienswijze helpen om complexe vraagstukken op te lossen?

Tijdens het event heeft Levi van Dam, landelijk kwartiermaker van Garage2020 en een van de organiserende partijen, de resultaten van zijn verkennende onderzoek naar blue zones binnen de jeugdzorg gepresenteerd. Hij deed dit onderzoek in opdracht van het ministerie van VWS. Blue zones zijn gemeentes waar substantieel minder gebruik van jeugdhulpverlening wordt gemaakt.

Om te laten zien wat het kijken naar complexe vraagstukken vanuit een ander perspectief kan betekenen, werd naast workshops en inspiratiesessies de hackathon Stop Kindermishandeling georganiseerd. In een hackathon werken teams intensief en kort aan het oplossen van een complex probleem. Het idee ‘Buddie’ van een van de teams uit de regio Twente kwam vanmiddag als beste uit de bus. 

Verkennend onderzoek Blue zones in Jeugdzorg

16 April 2019 werd bekend welke gemeentes als blue zones in de jeugdzorg kunnen worden aangemerkt. Het begrip blue zone werd in 2004 voor het eerst door National Geographic gebruikt. Het zijn afgebakende gebieden ter grootte van een gemeente waar mensen lang, gezond en gelukkig leven, zoals bijvoorbeeld in het dorpje Silanus op Sardinië. 

Het ministerie van VWS vroeg Garage2020 een verkennend onderzoek te doen naar het al dan niet bestaan van blue zones binnen de jeugdzorg. “Dit zijn gemeentes waar substantieel minder gebruik van jeugdhulpverlening wordt gemaakt”, aldus Levi van Dam van Garage2020. “Ook zie je er relatief minder schoolverlaters en jeugdcriminaliteit en wordt er minder jeugdhulp verleend. Het is een eerste stap om met behulp van data-analyse gebieden te identificeren waar het minst gebruik wordt gemaakt van de voorzieningen, zicht te krijgen op hoe gemeentes het systeem hebben ingericht en hoe andere gemeentes daarvan kunnen leren”, licht Van Dam toe. Voorbeelden van gemeentes die volgens zijn onderzoek als blue zone kunnen worden aangemerkt zijn: Scherpenzeel, Castricum, Uitgeest en Edam-Volendam.

Download hier het volledige rapport Opzoek naar de Blue Zones in de jeugdhulp

 Levi van Dam van Garage2020 over de Blue Zones in de Jeugdzorg Foto: Marijn de Wijs

Hackathon Stop Kindermishandeling

Voor tienduizenden kinderen in Nederland is het de dagelijkse realiteit. Kindermishandeling is, samen met andere vormen van huiselijk geweld, een van de grootste geweldproblemen van onze samenleving. Nog te veel signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling worden gemist. De afgelopen week organiseerde Samen Toekomst Maken in samenwerking met Garage2020 en het actieprogramma Geweld Hoort Nergens Thuis een hackathon waaraan 15 teams uit Twente, Amsterdam, Rotterdam/Leiden en Eindhoven meededen. De opdracht luidde: hoe kunnen we met behulp van digitalisering en technologische innovaties kindermishandeling voorkomen, eerder in beeld brengen, beter in beeld brengen of duurzaam oplossen?
De teams bestonden uit ruim 90 studenten uit verschillende studierichtingen, professionals in het jeugddomein en mensen werkzaam daarbuiten. Initiatiefneemster Fleur Mensink van Garage2020: “Bij het organiseren van een hackathon betrekken we meer mensen bij de problematiek dan alleen maar zorgprofessionals. Door te kijken vanuit een ander perspectief, ontstaan er nieuwe invalshoeken die leiden naar betere oplossingen. Een hackathon vergroot hierdoor de betrokkenheid bij het onderwerp maatschappij-breed en maakt het onderwerp kindermishandeling breder bespreekbaar.” 
 
Vijf finalisten presenteerden vandaag hun concept voor de jury. Voorzitter van de jury was Jan Dirk Sprokkereef, directeur van het programma Geweld hoort nergens thuis: “Het was inspirerend om te zien dat veel voorstellen er op gericht zijn om een inhoudelijke doorbraak te realiseren vanuit een koppeling aan vernieuwde vormen.” Het winnende concept is Buddie, bedacht door studenten van Saxxion Hogeschool en het ROC van Twente. Het is een game voor kinderen tussen de zes en tien jaar om de veerkracht te vergroten en de sociale samenhang in de klas en met vriendjes en vriendinnetjes te versterken. Sprokkereef: “De kracht van deze game is dat kinderen met Buddie spelenderwijs aandacht hebben en houden voor elkaar, eerst virtueel en daarna real life. Veerkracht is essentieel voor kinderen om weerbaar te zijn en zich te kunnen herstellen”. Het winnende team ontvangt een geldbedrag waarmee ze hun concept verder kunnen ontwikkelen.

Meer lezen over het winnende concept Buddie?

Jan Dirk Sprokkereef (5e van links), directeur van het actieprogramma ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ en juryvoorzitter, huldigt het team studenten van Saxxion Hogeschool en het ROC van Twente. Zij hebben met hun game Buddie de hackathon Stop Kindermishandeling gewonnen. Foto: Marijn de Wijs

Over Samen Toekomst Maken

Samen Toekomst maken werd dit jaar voor het eerst georganiseerd. Tijdens het event kwamen 600 professionals werkzaam in het jeugddomein bij elkaar en werd er van elkaar geleerd en aan den lijve ondervonden wat je met digitalisering in het jeugddomein kunt bereiken. Van ambulant hulpverleners tot bestuurders, van psychologen tot IT-managers en van jeugdbeschermers tot groepsbegeleiders: iedereen die werkt met kinderen en jongeren heeft dezelfde uitdagingen op het gebied van (digitale) innovaties. Hoe kunnen we van elkaar leren? En hoe neem je elkaar mee in ontwikkelingen die voor het hele jeugddomein interessant zijn? Het event bood workshops en presentaties en gaf de mogelijkheid om dieper op deze vragen in te gaan en van elkaar en andere experts te leren. 

Het was voor het eerst dat zo veel professionals uit het jeugddomein gezamenlijk één thema omarmden.

De organisatie van Samen Toekomst Maken was in handen van de Associatie voor Jeugd, samen met haar partners. Een programmagroep van professionals en communicatiespecialisten van organisaties uit de diverse sectoren zijn samen met een event manager verantwoordelijk voor de organisatie van het event. De betrokken organisaties zijn Garage 2020Platform 51GGD GHORNCJActiz en iHub.

Rapport ‘Opzoek naar blue zones in de jeugdhulp’

BlueZones jeugdhulpTijdens het congres Samen toekomst maken op 16 april werd bekend welke gemeentes als blue zones in de jeugdzorg kunnen worden aangemerkt. Het begrip blue zone werd in 2004 voor het eerst door National Geographic gebruikt. Het zijn afgebakende gebieden ter grootte van een gemeente waar mensen lang, gezond en gelukkig leven, zoals bijvoorbeeld in het dorpje Silanus op Sardinië. Het ministerie van VWS vroeg Garage2020 om in samenwerking met gemeente Amsterdam en het AHTI een verkennend onderzoek te doen naar het al dan niet bestaan van blue zones binnen de jeugdzorg. “Dit zijn gemeentes waar substantieel minder gebruik van jeugdhulpverlening wordt gemaakt”, aldus Levi van Dam van Garage2020.

Levi van Dam tijdens Samen Toekomst Maken Event 2019 Foto: Marijn de Wijs

“Ook zie je er relatief minder schoolverlaters en jeugdcriminaliteit en wordt er minder jeugdhulp verleend. Het is een eerste stap om met behulp van data-analyse gebieden te identificeren waar het minst gebruik wordt gemaakt van de voorzieningen, zicht te krijgen op hoe gemeentes het systeem hebben ingericht en hoe andere gemeentes daarvan kunnen leren”, licht Van Dam toe. Voorbeelden van gemeentes die volgens zijn onderzoek als blue zone kunnen worden aangemerkt zijn: Scherpenzeel, Castricum, Uitgeest en Edam-Volendam.

Levi van Dam tijdens Samen Toekomst Maken Event 2019Foto: Marijn de Wijs


Lees hier een bericht van BinnenlandsBestuur naar aanleiding van het verschijnen van het rapport:
https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/nieuws/blue-zones-in-de-jeugdhulp.9613196.lynkx

Lees hier een bericht van Zorg&Welzijn naar aanleiding van het verschijnen van het rapport: 
https://www.zorgwelzijn.nl/castricum-volendam-scherpenzeel-en-uitgeest-blinken-uit-in-jeugdzorg/

Download hier het rapport ‘Op zoek naar BlueZones in de jeugdhulp’

Tijdschrift voor Orthopedagogiek interviewt Levi van Dam

Pak de kansen die e-health voor je organisatie biedt, zegt Levi van Dam van innovatiewerkplaats Garage2020 en bedenker van de JIM-aanpak. “Nu leiden we jeugdhulpverleners op die hun mobiel uitzetten zodra ze op hun werk komen. Doodzonde.’

Zeg ‘e-health’ en veel mensen gaan glazig kijken. Hoe komt dat toch? ‘Het stoort me hoe die term gebruikt wordt. Alsof het iets aparts is. Iets wat losstaat van de rest van de jeugdzorg en waar organisaties apart geld voor moeten vrijmaken. Technologie is overal. Wat ik graag tegen iedereen in de hulpverlening wil zeg gen, is: kijk hoe je die technologie kunt gebruiken om je werk te verbeteren. Soms ligt het binnen handbereik. Je hoeft niet direct met een humanoid robot aan de slag. Denk aan Trello, een digitale planningtool voor op je mobiel of tablet. Heel eenvoudig in het gebruik. Ik ken maatschappelijk werkers die dit aan gezinnen adviseerden om het huishouden beter te regelen. Wie doet de boodschappen, wanneer moet de vuilnis op straat? In eens was er overzicht. Je organisatie hoeft die tool niet zelf te ontwikkelen. Dat ding is er gewoon. Gebruik het.’

Moet een organisatie niet eerst weten of het wel echt werkt? ‘Natuurlijk moet je stilstaan bij mogelijke risico’s van nieuwe toepassingen voordat je ze gaat ge bruiken. Maar laat die risico’s geen legitimatie zijn om niets te doen. Ik begrijp niets van organisaties die willen wachten tot ze ten minste 99% zeker heid hebben dat iets werkt. Van welke interventie weet je dit wel? Zelfs in de medische wereld hebben ze zulke zekerheden niet. Dan zouden we die in de jeugdhulpverlening wel moeten hebben? Soms moet je het gaandeweg ontdekken, samen met de jongeren en de ouders. Van EMDR (een korte therapie voor mensen met een trauma, red.) wisten we jarenlang niet waarom en voor wie het werkte, wel dat het werkte. We moeten technolo gie niet idealiseren, wel incorporeren. Nu zie je dat organisaties blijven hangen in veilige oplos singen. Ze doen het altijd zo, dus waarom zouden ze het nu anders doen? Ik zeg niet dat dit altijd verkeerd is; rust en stabiliteit zijn ook belangrijk. Maar ik zie wel dat het vaak creatiever kan.

Ben je benieuwd naar de rest van het interview? Kijk dan hier voor de volledige versie.

Leren omgaan met stress door bio-feedback

Agressie is vaak een uiting van stress. Jongeren voelen zich erna vaak schuldig. Zij hebben spijt en moeten het ‘trauma’ verwerken. Hebben jongeren hun stress beter onder controle, dan kunnen zij voorkomen dat situaties uit de hand lopen. Met het project Yuno wordt de bewustwording van stress gestimuleerd. In april is een pilot gestart met medewerkers van de Koppeling, later in het proces zullen ook jongeren meedoen.

Read More